Gárgajohtolatvahágat

Gárgajohtolaga dagahan boazovahágat ja earáge luondduelliide šaddi vahágiid livčče vejolaš eastit measta ollásit áidumin gárgajohtolaga ja huksemin daidda áššálaš badjel- ja vuolilmannanbáikkiid.

Boazodoalloguovllus lea ruovdegeaidnu sullii 500 km 13 bálgosis (ovcci gielddas): Halla (Suomussalmi), Hirvasniemi ja Pyhä-Kallio (Giemajávri), Isosydänmaa (Simo), Kolari (Kolari), Lohijärvi (Badjeduortnus), Oijärvi (Kuivaniemi), Orajärvi (Pello), Salla (Salla) ja Narkaus, Palojärvi, Poikajärvi ja Vanttaus (Roavvenjárga).

Boahttevuođas gárgajohtolaga váikkuhusat čuhcet lassin daidda bálgosiidda, main guovlluin boahtit divodit dahje hukset ruovdegeainnu ovdamearkan ruvkedoaimma álggaheami dihte. Dát potentiála ođđa gárgajohtolatguovllut leat stuorámus boazomeriid bálgosat, man mielde vahágat sáhttet lassánit duođaid ollu, juos ollašuhttimis ii vuhtiiváldo bohccuid guođoheami ja ruovdegeainnuid eai áiddo. Plánejuvvon Jiekŋameara ruovdegeaidnomolssaeavttut leat oassin sápmelaččaid ruovttuguovllus, gos maid sápmelaččaid vejolašvuohta bargat kultuvrra árbevirolaš ealáhusaidis galgá vuhtiiváldojuvvot.

Guhttodettiin boazu vádjola guhkesge mátkkiid ozadettiin borramuša. Bohccot leat guhkit áiggi guohtuneatnamiin, main lea valjit borramuš. Borramušdili sáhttá nuppástuhttit ovdamearkan borgama dahje eatnama jiekŋuma dihte, maid dihte borramuša oažžun váttásmuvvá. Dalle bohccot johttágohtet ohcat borramuša ja sáhttet johttit ruovdegeainnu mielde dahje daid badjel. Geasset divrrit ožžot bohccuid vađđii, gos biegga doalada divrriid eret. Bohccot sáhttet goargŋut ruovdegeainnu gurrii eallun. Álgodálvvi ja gaskageasi dálke- ja guhtondilit váikkuhit sakka bohccuid johtimii ruovdegeainnu guoras. Danin boazovahágiid mearri ruovdegeainnuin molsašuddá jahkásaččat.

2000-logus gárggat leat goddán jahkásaččat 200-410 bohcco. Ruovdegeainnu mielde dahje daid badjel sirdáseapmi dagaha beaškkehanvára gárggain. Ruovdegeaidnoguorat leat dávjá nu badjin, ahte bohccuin lea váttis beassat jođánit dain vulos.

Juos beaškkeheapmi dáhpáhuvvá, fitnet johtolatárvvoštallit árvvoštallamin vahágiid ja sirdimin bohcco ráppiid eret ruovdegeainnu alde. VR-Yhtymä Oy:s lea ovddasvástádus buhttet boazovahágiid ruovdegeainnuin. Buhtadusárvun geavahuvvo Johtolatguovddáža nannen rávabuhtadusárvvuid.