Bohcco vuođđohápmi lea goddi

Ealgaelliide gulli gotti sogas lea dušše okta šládja (Tarandus). Eurásia bealde šládja dovdojuvvo goddin dahje gottis nállašuvvi boazun. Davvi-Amerihkás ealli gohčodit karibun. Skandinávia oarjeravddas Davveoarji-Sibirijái guhtot sullii njeallje miljovnna beallelojes dahje -vilddas bohcco. Váldooasis Davvi-Amerihkás ealli karibut leat buohkanassii sullii vihtta miljovnna.

Gottit leat Eurásia áidna šaddoborrit, mat ellet jalges duottarguovlluin. Davvi-Amerihkás leat duoddariin karibuid lassin maiddái myskahearggit. Gottit jávke measta ollásit bivdima dihte, muhto unna oasáš šlájas seaillui sihke Guoládatnjárggas ja Norgga duoddariin Oslo ja Trondheim gaskkas.

Gottit leat vuogáiduvvan iešguđetlágan eallinbirrasiidda álo Ruonáeatnama ja Svalbárdda duoddariin davi guohcamuorraavádahkii. Eallinbirrasiid vuođul vuollešlájaid sáhttá juohkit guovtti ekologalaš jovkui: vuvddiin ealli vuovdegottiide ja duoddariin ealli duottargottiide. Gottit juhkkojuvvojit dálááddejumi mielde máŋggaide vuollešlájaide, main Eurásias ellet golbma: duottargoddi nappo duottargottis lodjuduvvon boazu (Rangifer tarandus tarandus), vuovdegoddi (Rangifer tarandus fennicus ja svalbárdgoddi (Rangifer tarandus platyrhynchus).

Svalbárdgoddi. Govva: Wikimedia Commons / Per Harald Olsen

Vuollešlájat  leat bures vuogáiduvvan eallinbirrasiiddiset luonddudiliide. Svalbárddas ealli gotti juolggit leat oanehis liekkasdušša unnideami dihte. Svalbárdgoddi čohkke geasset fuomášahtti buoidegearddi vai birge guhkes ja sevdnjes dálvvi badjel.

Assásmuohta vuovdeavádagas ealli vuovdegoddi lea árggit go boazu. Vuovdegoddi ávkkástallá čehpet eallinbirrasis jahkejohtima sierra muttuin. Giđđageasset vuovdegoddeálddut johtet misiinis jekkiide. Moadde vahkku boarrásat vuovdegoddemiesit njuikkodit vujohat jeakkis jođánit. Vuovdegottiid šládja lea Kainuus goittotge 2000-logus unnon ollu. Sivvan lea eahpiduvvon earret eará nanosmuvvan spirenáliid ja ráfálaš meahcceguovlluid cuovkaneami.

Vuovdegoddi ja boazu ruossanit gaskaneaset. Boazu ja vuovdegoddi leat sierra vuollešlájat, muhto luonddus bohcco ja vuovdegotti dovdan sihkkarit leat váttis.

 

 

Vuovdegoddi

Diehtu vuovdegottis – Meahciráđđehus